Monday, 10 October 2016 13:10

သဘာဝ ေဆးဖက္ဝင္ ပုိးေဆး ႏြယ္ရွင္ အေၾကာင္း သိေကာင္း စရာ

Written by 
Rate this item
(0 votes)

သဘာဝ ေဆးဖက္ဝင္ ပုိးေဆးႏြယ္ရွင္အေၾကာင္း သိေကာင္း စရာမ်ားကို  ျမဝတီ စာဖတ္ ပရိသတ္မ်ား သိရွိေစရန္

 ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္လြင္(FAME)ႏွင့္   ျမဝတီအဖြဲ႕ ေတြ႕ဆံုေမး ျမန္း မႈမ်ားကို ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္-

ေမး။ ဆရာခင္ဗ်ာ။ အခုေနာက္ပိုင္းမွာ လူအမ်ား စိတ္ဝင္စားေနတဲ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ ေရခဲ ေတာင္ ေဒသကေန ထြက္ရွိတဲ့ သဘာဝေဆးဖက္ဝင္ ''ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္'' အေၾကာင္းကို ေမးခ်င္ ပါတယ္။ ပထမဆံုး အေနနဲ႔ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ဟာ အပင္လား၊ သတၱဝါလားဆိုတာ ကြဲျပားေအာင္ ေျပာျပေပးပါဆရာ။

ေျဖ။ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ဟာ  အပင္နဲ႔ သတၱဝါ ႏွစ္မ်ဳိးေပါင္းစပ္ထားတဲ့ သဘာဝ ေဆးဖက္ဝင္ ပစၥည္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ကို ေဆာင္းပိုးေႏြျမက္(Summer worm winter grass) လို႔ တ႐ုတ္ျပည္မွာ လူသိမ်ားပါတယ္။ သိပၸံနည္းက် ေခၚတာကေတာ့ Cordyceps ျဖစ္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လိုကေတာ့ Caterpillar fungus လို႔ေခၚပါတယ္။  Caterpillar ဆိုတာကေတာ့ လိပ္ျပာမျဖစ္ခင္ ပိုးတံုးလံုး ဘဝျဖစ္ၿပီး fungus ကေတာ့ မႈိျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူဟာ လိပ္ျပာျဖစ္မယ့္ ပိုးတံုးလံုး (Larva) ေပၚမွာ တြယ္ကပ္ ေပါက္ေရာက္တဲ့မႈိ (Fungus) လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာေတာ့ ရွီးပတီးလို႔ လူသိမ်ားပါတယ္။

ေမး။ ကမၻာေပၚမွာ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ကို ဘယ္ႏိုင္ငံ၊ ဘယ္ေဒသေတြမွာ ေတြ႕ႏိုင္ပါသလဲဆရာ။

ေျဖ။ အမ်ားဆံုး ေတြ႕ႏိုင္တဲ့ေဒသကေတာ့ တိဗက္ကုန္းျမင့္ေဒသ (Tibet plateau) မွာ ပါဝင္ ေနတဲ့ တိဗက္၊ နီေပါ၊ ဘူတန္နဲ႔ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ ပိုင္း ေဒသေတြျဖစ္ပါ တယ္..ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ကခ်င္ျပည္နယ္ေျမာက္ဖ်ား ေရခဲေတာင္ ေဒသမွာေတြ႕ႏိုင္ပါ တယ္။ အဓိကကေတာ့ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္ အထက္ မီတာ ၃ဝဝဝ ေက်ာ္တဲ့ ေဒသေတြ မွာသာ  ေတြ႕ရွိႏိုင္လို႔ အလြန္ရွားပါးတဲ့ သဘာဝေဆးဖက္ဝင္ ပစၥည္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ အဲ႔ဒီေဒသေတြမွာ ဘယ္လိုမ်ဳိး ရွင္သန္ ရပ္တည္သလဲဆိုတာလည္း သိပါရေစ ဆရာ။

ေျဖ။ သူ႔ရဲ႕ဘဝျဖစ္စဥ္ဟာ အလြန္စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ပထမဆံုး အေနနဲ႔ ရင္႔မွည့္ ေနတဲ့ မႈိေလးေတြမွာ စပိုး( Spore) လို႔ေခၚတဲ့ ဝတ္မႈန္ေလးေတြ ရွိပါတယ္။  အ့ဲဒီ ဝတ္မႈန္ ေလးေတြဟာ အထူးသျဖင့္  Late Autumn မွာ ေလတိုက္တဲ့အတြက္ ေလန႔ဲအတူ တျခား ေနရာေတြကို လြင့္စဥ္သြားပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ လိပ္ျပာျဖစ္ဖို႔ တာစူေနတဲ့ ပိုးတံုးလံုး (Larva of Caterpillar) ေလးေတြဟာ အေရခြံလဲေနတဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ တိုက္ဆိုင္ခဲ့ရင္ သူတို႔ခႏၶာကိုယ္ ေပၚမွာ မႈိဝတ္မႈန္ေလးေတြဟာ တြယ္ကပ္သြားပါတယ္။ ပိုးေကာင္က စစ္ထုတ္လိုက္တဲ့ အရည္ တစ္မ်ဳိးနဲ႔ ဓာတ္ျပဳၿပီး ခုနက မႈိဝတ္မႈန္ေလးေတြဟာ မႈိေပါက္စေလးေတြအျဖစ္ ေပါက္လာၿပီး ခႏၶာကိုယ္ထဲကို ထိုးေဖာက္ ဝင္ေရာက္ပါတယ္။ အဲ႔ဒီအခါမွာ ပိုးတံုးလံုးေကာင္ဟာ အင္မတန္မွ ယားယံလာတဲ့အတြက္ လြတ္ရာလြတ္ေၾကာင္းထြက္ေျပးပါတယ္။ အဲ့ဒီလိုေျပးရင္းနဲ႔ပဲ မႈိဟာ တျဖည္းျဖည္း ႀကီးလာၿပီး ေခါင္းကေန အေတာင့္လိုက္ ထြက္လာပါတယ္။ အဲ့ဒီမႈိဟာ ပိုးတံုး လံုး ေကာင္ရဲ႕ခႏၶာကိုယ္ထဲက  အာဟာရေတြကို စားသံုးၿပီး ႀကီးလာလိုက္ တာ ေခါင္းထိပ္ ကေန အရွည္ ၂ လက္မေလာက္လည္း ေရာက္ေရာ ပိုးတံုးလံုးေကာင္ဟာ အားအင္ကလည္း ျပတ္၊ ဆက္လည္း မေျပးႏိုင္ေတာ့ဘဲ ေျမႀကီးထဲမွာေနၿပီး   မၾကာခင္ ေသဆံုးပါတယ္။ ေဆာင္း တြင္း တစ္ခုလံုး ေျမႀကီးထဲမွာပဲ ေနရင္း မႈိဟာ ပိုးတံုးလံုးရဲ႕ အာဟာရ အားလံုးကို အသံုးျပဳၿပီး တျဖည္းျဖည္း ႀကီးထြားလာပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ေျခာက္ႏွစ္ေလာက္ ၾကာတဲ့အခါ ပိုးတံုးလံုးဟာ မာေက်ာၿပီး ေျခာက္သြားပါတယ္။ Mummified ျဖစ္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲ႔ဒီအခါမွာ မႈိ အေခ်ာင္းေလးဟာ ေျမႀကီးေပၚကို ၃-၄ လက္မ ေလာက္အထိ ထိုးထြက္ၿပီး ဆက္လက္ရွင္ သန္ သြားပါတယ္။

ေမး။ စိတ္ဝင္စားစရာပါပဲဆရာ..သူ႕ကိုေဆးဖက္ဝင္ ပစၥည္းအေနနဲ႔ အသံုးျပဳၾကတယ္ဆိုေတာ့ ဘယ္လို ေရာဂါမ်ဳိးအတြက္ သံုးတယ္ဆိုတာရယ္၊ ဘယ္တုန္းက စသံုးတယ္ဆိုတာလည္း သိပါရေစ။

ေျဖ။ တ႐ုတ္႐ိုးရာ တိုင္းရင္းေဆးပညာမွာ စတင္သံုးခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းအေနနဲ႔ ၁၇၅၇ ခုႏွစ္ ခ်င္ မင္း ဆက္(Qing Dynasty) မွာ စတင္သံုးခဲ႔တယ္လို႔ သိရပါတယ္။  အဲ့ဒီ တုန္းကေတာ့ အလြန္ ရွားပါးၿပီး အစြမ္းထက္တဲ့အတြက္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိသူေတြက ဧကရာဇ္ ဘုရင္ကိုသာ ဆက္သရ တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ အဓိကအေနနဲ႔ အဆုတ္ေရာဂါ၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ အသည္းေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ အပါအဝင္ ကာမအားတိုးေဆးအျဖစ္ပါ ရည္ရြယ္ၿပီး သံုးခဲ့ၾကတာကိုေတြ႕ရပါ တယ္။  ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ သိပၸံနည္းက် ေလ့လာခ့ဲၿပီး ပိုမိုစနစ္တက် သံုးစြဲလာၾကတာေတြ႕ ရပါ တယ္..

ေမး။ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္မွာ ဘယ္လိုမ်ဳိးဓာတ္ပစၥည္းေတြပါလို႔ အခုလိုေဆးဖက္ဝင္ရတယ္ ဆိုတာ လည္းသိပါရေစ။

ေျဖ။ သူဟာ အပင္နဲ႔ သတၱဝါ ႏွစ္မ်ဳိးေပါင္းစပ္ထားလို႔ ထူးျခားတဲ့ေ ဆးဖက္ဝင္ ဓာတ္ပစၥည္း ေတြ ပါဝင္ေနတာ ေတြ႕ရပါတယ္။  အဓိကအေနနဲ႔- (၁) ပ႐ိုတင္း  - အမိုင္ႏိုအက္စစ္ အားလံုး ပါဝင္ပါတယ္။ (၂) ကာဗိုဟိုက္ၿဒိတ္- ေဆးဖက္ဝင္ေပၚလီ ဆက္ခ႐ိုက္နဲ႔ ေအာ္လီဂိုဆက္ခ႐ိုက္ ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ (၃) အဆီဓာတ္ -ဖက္တီးအက္စစ္ ၂၈ မ်ဳိး ပါဝင္ပါတယ္။ (၄) ႏ်ဴကလစ္ အက္စစ္- ႏ်ဴကလီယိုဆိုက္ ၁၁ မ်ဳိးပါဝင္ပါတယ္..အဲ့ဒီအထဲမွာ ေကာ္ဒီဆက္ပင္းကေတာ့ အထင္ရွားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ (၅) စတီေရာအုပ္စု - အာဂုိစတီေရာ ၊ ဘီတာစိုက္တိုစတီေရာ နဲ႔ ကင္ပီစတီေရာေတြပါဝင္ပါတယ္။ (၆) ဗီတာမင္ေတြျဖစ္တဲ့ ဘီ ၁ ၊ ဘီ ၂ ၊ ဘီ ၁၂၊ ဗီတာမင္အီး နဲ႔ ေက တို႔ ပါဝင္ပါတယ္။ (၇) သတၱဳဓာတ္ (Mineral) အေနနဲ႔ K+, Na+, Ca++, Mg++, Fe++, Cu++, Zn+, Se+  စတာေတြ ပါဝင္ပါတယ္..ဒါ့ေၾကာင့္ သူဟာ အာဟာရဓာတ္ အေနနဲ႔ ၾကြယ္ဝသလို ေဆးဖက္ဝင္ ဓာတ္ပစၥည္းေတြလည္း ၾကြယ္ဝစြာ ပါဝင္ေနတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။

ေမး။ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ဟာ ကင္ဆာေရာဂါကို ကာကြယ္တိုက္ဖ်က္ ႏိုင္တယ္လို႔ ကခ်င္ျပည္ နယ္မွာ နာမည္ႀကီး ေနပါတယ္ဆရာ..အဲ့ဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သိပံၸနည္းက် ေလ့လာထားတာ ေတြရွိရင္လည္း သိပါရေစ။

ေျဖ။ မွန္ပါတယ္။ ကခ်င္ျပည္နယ္မွာေတာ့ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ကို ကင္ဆာ ေရာဂါကာကြယ္ ကုသ ဖို႔ဆိုၿပီး အသံုးျပဳေနၾကတာ ဟိုးအရင္ကတည္းကေန ဒီကေန႔ အထိပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ သိပံၸနည္းက် ေလ့လာထားတာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မရွိေပမယ့္။ ႏိုင္ငံတကာမွာေတာ့  ေလ့လာမႈ ေတြ အေတာ္ေလး ခိုင္ခိုင္မာမာ ရွိပါတယ္။  သူ႔မွာပါဝင္တဲ့ Cordy Cepin ဆိုတဲ့ ဓာတ္ပစၥည္း ေၾကာင့္လို႔လည္းသိရပါတယ္။ Cordycepin ဟာ ႏ်ဴကလစ္အက္စစ္ တစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး DNA Structure မွာ ပါဝင္တဲ့ Adenosine နဲ႔ပံုသဏၭာန္တူပါတယ္။  သူ႔မွာ ေအာက္ဆီဂ်င္ ေမာ္လီ က်ဴးတစ္လံုး လြတ္ေနတာပဲ ကြာပါတယ္။  အဲ့ဒီေတာ့ ကင္ဆာဆဲလ္ရွိတဲ့သူကို ေပးလိုက္ရင္ ကင္ဆာဆဲလ္ ရဲ႕ ႏ်ဴကလစ္အက္စစ္ေနရာမွာ ဝင္ေရာက္ ေနရာယူတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြဟာ ဆက္ၿပီးပြားမ်ားလို႔ မရဘဲ ျဖစ္သြားပါတယ္..ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္မွာ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔ သမၼတႏိုင္ငံမွာရွိတဲ့ Dr. Chen နဲ႔အဖဲြ႕က သုေတသနျပဳ ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။  ဒါ့အျပင္ သူ႔မွာ Antiplalelat action ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ကင္ဆာဆဲလ္ ပ်ံ႕ႏွံ႕မႈ ကို ထိန္းခ်ဳပ္ ေပးပါေသးတယ္။ ေသြးကေနတစ္ဆင့္ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြ တစ္ေနရာကေန တစ္ေနရာ ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို ဟန္႔တားႏိုင္ေၾကာင္း ၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္နဲ႔ ၂ဝဝ၉ ခုႏွစ္ေတြမွာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ အတြင္း ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သုေတသန စာတမ္းေတြအရ သိရပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ပိုင္း ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့   သုေတသန စာတမ္းေတြအရ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ဟာ ကင္ဆာေရာဂါကို ကာကြယ္ရာမွာေရာ၊ ကုသရာမွာပါ အသံုးဝင္တဲ့ သဘာဝ ေဆးစြမ္းတစ္လက္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိခဲ့ရပါတယ္။

ေမး။ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ရဲ႕ တျခားသိပံၸနည္းက်ေလ့လာထားတဲ့အာနိသင္ေတြရွိရင္လည္း သိခ်င္ပါ တယ္ ဆရာ။

ေျဖ။ အဓိက အေနနဲ႔ကေတာ့ အသက္ရွည္ႏုပ်ဳိေစျခင္း၊   ပန္းေသပန္းညိႇဳး ေရာဂါကို သက္သာ ေပ်ာက္ကင္းေစၿပီး  ကေလးမရတဲ့ သူေတြမွာ ကေလးရေစျခင္း၊ ေသြးတြင္းရွိ   မေကာင္းတဲ့ အဆီေတြကိုက်ေစျခင္း၊  ႏွလံုးေရာဂါကို သက္သာေစျခင္း၊ အေမာခံႏိုင္ျခင္း၊ သက္လံုေကာင္း ျခင္း၊ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါကို သက္သာေစျခင္း၊   ေက်ာက္ကပ္ လုပ္ငန္း ေဆာင္တာမ်ားကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစျခင္း၊ အသည္းရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို တိုးတက္ ေကာင္းမြန္ေစ ျခင္း စသည္တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ေမး။ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ကို သံုးရင္ လူတိုင္း သံုးႏိုင္ပါသလား။ အသံုးမျပဳသင့္တဲ့ သူေတြရွိရင္ လည္း သိပါရေစ။

ေျဖ။ အသံုးမျပဳသင့္တဲ့ သူေတြကေတာ့-(၁) ကေလးေတြနဲ႔ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္လူငယ္ေတြ(၂) ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ေလာင္းေတြ (၃) ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ (၄) ေအာ္တို အင္ျမဴး ေရာဂါရွိသူေတြ ဥပမာ-ေသြးေလးဖက္နာ၊ SLE ေရာဂါ။

ေမး။ အသံုးျပဳမယ့္သူေတြ ဆိုရင္ေရာ ဘယ္ေလာက္ ပမာဏအထိ သံုးရမယ္ဆိုတာလည္း ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ။ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္အေျခာက္ အေလးခ်ိန္ ၃ ဂရမ္ကေန ၉ ဂရမ္အထိ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ လူနာရဲ႕အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး သံုးႏိုင္ပါတယ္။ သံုးတဲ့အခါ ေရေႏြးနဲ႔ စိမ္ၿပီးပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အရက္နဲ႔ စိမ္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အေျခာက္မႈန္႔ေတြကို Capsule ထဲထည့္ၿပီးျဖစ္္ျဖစ္၊ အမႈန္႔ကေန extract  ထုတ္ယူၿပီး ျဖစ္ျဖစ္ သံုးႏိုင္ပါတယ္။

ေမး။ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးရွိရင္လည္း သိပါရေစ။

ေျဖ။  ႀကီးမားတဲ့ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးေတြ ဒီကေန႔အထိ မေတြ႕ရေသးပါဘူး။

(၁) တခ်ဳိ႕သူေတြမွာ မိႈနဲ႔ ဓာတ္မတည့္မႈေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ျဖစ္ခဲ့ရင္ အေရျပားယားတာ၊ အဖုအပိမ္႔ထြက္တာ၊ အသက္႐ွဴက်ပ္ခ်င္တာ၊ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းေႏွးသြားၿပီး ေသြးေပါင္ က်တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါ တယ္။ (၂) တခ်ဳိ႕သူေတြမွာ ဗိုက္ေအာင့္တာ၊ ပ်ဳိ႕ခ်င္အန္ခ်င္တာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အစာစားၿပီးမွ ေသာက္ရင္ေတာ့ အဲ့ဒီ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးေတြ သိပ္မေတြ႕ရပါဘူး။

ေမး။ ေနာက္ဆံုး အေနနဲ႔ တျခား သတိျပဳသင့္တဲ့ အခ်က္ေတြရွိရင္လည္း သိပါရေစ။

ေျဖ။ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီ အေရးႀကီးတာေတြကို ေျပာရရင္-

(၁) ကေလးမလိုခ်င္လို႔ သေႏၶတားေဆးေတြ သံုးေနရသူေတြမွာ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္ကို မသံုးသင့္ ပါဘူး။  သူက ကေလးရဖို႔ အားေပးလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) ေနာက္တစ္ခုက ေသြးတိုးေရာဂါရိွသူေတြ အေနနဲ႔ ေသြးက်ေဆးေတြ ဥပမာ propranolol, atenolal စတဲ့ ß-blocker ေတြ ေသာက္ေနရရင္ သတိထားၿပီးသံုးရပါ့မယ္။  ဘာျဖစ္လို႔လည္း ဆိုေတာ့ သူကိုယ္တိုင္က ႏွလံုးခုန္တာကို ေႏွးေစၿပီး ေသြးေပါင္ခ်ိန္ က်ေစႏိုင္လို႔ျဖစ္ပါတယ္။ (၃) အေရးႀကီးဆံုး တစ္ခုကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုခုကို အစားထိုး ကုသမႈခံ ယူထား သူေတြအေနနဲ႔ လံုးဝမသံုးရပါဘူး..ဥပမာ ေက်ာက္ကပ္ အစားထိုး ကုသထားသူေတြ၊ အသည္း အစားထိုး ကုသမႈခံယူထား သူ ေတြကေတာ့ လံုးဝေရွာင္ ၾကဥ္ရပါမယ္။ သဘာဝ ေဆးဖက္ဝင္ ပိုးေဆးႏြယ္ရွင္သည္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကို တားဆီးႏုိင္သည့္အျပင္ အျခားေသာ ေရာဂါမ်ားကို လည္း ေပ်ာက္ကင္းေၾကာင္း သိပၸံနည္းက် ေလ့လာ ထားရွိခ်က္မ်ားအရ သိရွိရ သည္မ်ားကို ေမးျမန္း တင္ျပလုိက္ပါသည္။  

 

 

 

 

Read 909 times Last modified on Monday, 10 October 2016 13:30